|
Dalgıçlar
denizin derinliklerinden yüzeye aniden çıktıklarında vurgun denen çok
ağrı verici ve öldürücü olan bir olay ile karşılaşırlar. Denizin
derinliklerinde suyun uyguladığı basınç yüzeye göre daha fazladır.Bu
nedenle dalgıç derinlerde iken; yüksek basınçtan dolayı havadaki
azot ,vücuttaki kanda ve diğer sıvılarda daha fazla çözünür.Dalgıç
yüzeye ani çıkış yaptığında yüzeyde basınç düşük olduğundan
dolayı dalgıcın üzerindeki basınç aniden düşer ve vücut sıvılarındaki çözünmüşazot,
kabarcıklar oluşturarak uzaklaşır. Bu
kanın dolaşımını ve sinir sistemini etkiler ve VURGUN denen
olay gerçekleşir. Derin su dalgıçları vurgundan korunmak için dalgıç
tüplerinde sıvılaştırılmış hava (azot-oksijen) yerine , sıvılaştırılmış
helyum oksijen karışımı kullanırlar. Çünkü helyum gazının çözünürlüğü
azot gazının 1/3’dür. Dolayısıyla basınç değişikliklerinde,
Helyumun çözünürlüğü daha az etkilenmektedir. Yani basınç azaldığında
vücut sıvısından uzaklaşan çözünmüş gaz daha az olacağından vücut
bu miktardaki değişime kolaylıkla uyum sağlar. Böylece vurgunun gerçekleşmesi
önlenmiş olur.
Vurgun
olayı ani ve yüksek basınç değişikliklerinin yaşandığı derin su
dalgıçlarının yanısıra basınç odalarında çalışan işçilerde
de görülür. Diğer taraftan vurgun olayı sadece yüksek basınçtan
ani olarak alçak basınç ortamına geçmekle değil,alçak basınç
ortamından ani olarak yüksek basınç ortamına geçmekle de ortaya çıkar.
Çünkü vurgun havadaki azot gazının temel olarak kanda çözünmesi
veya kandan uzaklaşarak gaz haline geçmesi ile ilgilidir. Ani bir şekilde
yüksek basınçlı bir ortama geçildiğinde vurgun baş dönmesi,kulak uğultusu
burun kanaması gibi belirtilerle ortaya çıkar ani olarak alçak basınçlı
bir ortama geçildiğinde ise beyinde gaz embolileri, felçler, işitme
bozuklukları baş dönmesi, deri altı anfizemi, kanamalar ve eklem ağrıları
gibi rahatsızlıklar ile karşılaşılır. Ayrıca dalgıçların
soluklarını tutarak aniden
su yüzeyine çıkmaları glot spazmına neden olur.
|
