|
Soba ve
şohbenlerden sızan gazlar niçin ölüme sebep olur?
Soba ve şohbenlerde yakıt
olarak hidrokarbonlar kullanılır. Hidrokarbonlar (CxHy)
karbon ve hidrojen atomlarından meydana gelmiş bileşiklerdir.
Hidrokarbonlar yeterli miktarda oksijenle tepkimeye sokularak yakılırsa
CxHy + x+ y/4 O2 è
x CO2 + y/2 H2O
denklemine göre
karbondioksit (CO2) ve su (H2O) açığa çıkar.
Ancak, eğer oksijen miktarı az ise yetersiz yanma olur ve karbon tam
olarak yükseltgenemez ve karbonmonoksit (CO) ürün olarak açığa çıkar.
Hemoglobin, oksijeni ciğerlerden
alarak dokulara ve hücrelere taşıyan kompleks bir moleküldür. Bu
molekülün merkezinde d6 elektron konfigürasyonuna sahip +2
değerlikli demir Fe(II) iyonu bulunur. Fe(II) nin görevi O2
molekülünü geri dönüşümlü olarak yapıya bağlamaktır. Bu bağ,
metalin d orbitallerindeki elektronların moleküllerdeki boş ve 4
elektron kapasiteli P * orbitallerine geçmesiyle olur. O2
molekülünün P * orbitallerinde 2 elektron varken, CO molekülünde bu
orbitaller tamamen boştur. CO, Fe atomuna O2 ye göre tam 500
kat daha güçlü bağlanır, ve geri dönüşümsüz olarak bağlanan CO
hemoglobinin görevini yapmasını engelleyerek kısa zamanda oksijen
yetersizliğinden ölüme neden olur.
|
