 |
Bir asır önce bulunan
radyoaktivite insan yaşamına o devirlerde epey kontrolsüz bir şekilde
girmişti.Bulunuşundan kısa bir süre sonra tıpta ve endüstride kullanılmaya
başlanan radyum etkileri kısa süre sonra ortaya çıkmaya başladı.İlk
olarak saat kadranlarına radyum süren işçi kızlarda böbrek sorunları
ortaya çıktı,dişleri döküldü ve birçoğu genç yaşta bilinmeyen
nedenlerle öldüler.Daha sonra bunun nedeni akrep,yelkovan ve sayılar üzerine
radyumlu boyayı sürebilmek için fırçaları dudakları ile ıslatıp düzeltmeleri
olduğu bulundu.Ağız yolu ile alınan radyoaktif madde sindirim
sisteminden kana geçmekte,oradan da kemiklere yerleşip kansere neden
olmaktadır.Radyumlu boya kullanan işçilerin yanı sıra birçok kişi
isteyerek veya doktor önerisi ile radyum veya radyumlu ilaçlar almışlardır.Bunun
en ilginç,öğretici ve akılcı olanı,belki de Elben M. Byers'dir
Yale mezunu,zengin,yakışıklı ve sportmen
Byers,1927 yılında yataktan düşme sonucu omuzunda ortaya çıkan bir ağrının
geçmemesi üzerine,Pittsburgh'lu Charles Moyer adlı bir doktor tarafından
önerilen Radithor adlı ilacı almaya başladı.Bu ilaç New Jersey'deki
Bailey Radyum Laboratuvarında imal ediliyordu.Byers 1927 yılının Aralık
ayından başlamak üzere günde birkaç şişe Radithor içerek dört yıl
içinde 1000 ile 1500 şişe tüketti.Bu süre içinde binlerce röntgen
filmi çektirmiş ve birkez de alınabilecek ölümcül dozun üç katını
almıştı. |
| Byers,Radithor'dan
çok memnun kaldığını,gençleştiğini ve enerji dolduğunu birçok
arkadaşına anlatmış,hatta yakın arkadaşlarına ,sosyete güzellerine
hediye şişeler verdiği gibi,pahalı yarış atlarına da bu ilaçtan
içirmişti.1930 yılında Byers'in üst çene kemiği geçirdiği birkaç
ameliyat sonucu alınmış,atletik yapılı bu adamın kemikleri kibrit
çöpü gibi kırılmaya başlamıştı.Aşırı kilo kaybı ile kırk
kiloya düşmüş ve sonunda tanınmayacak bir halde 1931 yılında
ölmüştü.Byers'in otopsisinde kemiklerinin eridiği ve radyum kullanan
saat boya işçilerininkine benzer bir görünümü olduğu belirlenip
ölüm nedeni radyum zehirlenmesi olarak saptanmıştı.Karanlık bir
odada bir film üzerine konulan kemikleri,fimi etkileyecek ve resimlerini
çıkaracak kadar aktifti. Asrın başında
radyum tedavisi de sık kullanılmaktaydı.Doğal maddelerden az miktarın
vücuda verilmesi, güneş ışığı ve biraz sporun her hastalığa iyi
geleceği düşünülüyordu. Avrupadaki birçok kaplıca,radyoaktif suları
olduğunu ilan ediyor ve insanlar akın, akın şifa bulmaya bu kaplıcalara
gidiyordu.Radyumlu ilaçlar kapışılıyordu.
Radithor'un eski boş şişelerinin, bugün bile tehlikeli düzeyde
radyoaktif olduğu ölçülmüştür.
Radithor'un yapımcısı Boston'lu bir dolandırcıdır. Harvard
üniversitesi'nden ayrılmış, fakat kendisini Harvard mezunu ve Viyana
üniversitesinden doktoralı olarak tanıtan bu kişi,biraz kovboy
filmlerindeki gezici eczacılara benzemektedir. |
