ÇÖPLERİN DOĞADA KALMA SÜRELERİ

   İnsanoğlu günümüzde tam bir tüketici .Dünde tüketici idi,ama şimdi kullanılıp atılan maddelerin fazlalaşması ile dünyamız yavaş yavaş çöplüğe dönmekte. Atılan maddelerin bizim için fonksiyonu bitiyor. Ama onlar için yeni bir süreç başlıyor.  Zaman içersinde ısı ,nem,bakteriler,ışık,yağmur,soğuk,sıcak gibi faktörlerin yardımıyla çöplerimiz bir takım kimyasal reaksiyon sonucu çürüyerek yeniden doğaya dönmektedirler.Atılan çöplerin hepsinin dayanıklılıkları farklı farklıdır. Kimisi üç beş gün içerisinde doğaya karışırken kimi de asırlarca hiç bozunmadan kalıyor. Kullanıp ta attığımız maddelerin çürüme süreçleri hakkında bir fikir sahibi olursak,çevre sağlığımızı daha fazla düşünürüz.  

                  CAM ŞİŞE(Yaşam süresi:yaklaşık 4000 yıl )

            Camın birleşiminde kum (SiO₂), soda (Na₂CO₃), kireç taşı (CaCO₃), dolamit (CaCO₃.MgCO₃),sodyum sülfat (Na₂SO₄) gibi maddeler vardır. Cam zaman içersinde çözünen ve fazla problem oluşturmayan bir maddedir. Camın ısıdan ve asitlerden etkilenmemesi çözünerek doğaya karışma sürecinin  çok uzun olmasına yol açar.

                  İZMARİT(Yaşam süresi:yaklaşık 3 Ay )

           Sigara,tütün ve selülozdan oluşmaktadır. Selüloz ve tütün doğal maddelerdir. Onun için çürüme süresi kısadır. Bilinçsizce sokağa atılan bir izmarit ,ışık yağmur ve mikroorganizmaların etkisi ile en geç üç ay içerisinde doğaya karışır. Ancak sigaranın filtresi selüloz asetattan yapıldığı için çürüme süresi daha uzundur. Yaklaşık 1-2 yıl gibi.

             KAĞIT PARÇALARI(Yaşam süresi:yaklaşık 3 Ay )

          Kağıt parçalarının ana maddesi selilozdur. Bunlar yaklaşık üç ay gibi bir zamanda doğaya karışır. Kağıdın yapısında nem fazla ise süreç biraz daha uzamaktadır.Nem ve ışık kağıdın doğaya karışma sürecini geciktirmektedir. Işık ve nem nem olmayan toprağa kağıt gömülse daha kısa sürede toprağa karışır.

CİKLET (Yaşam süresi:yaklaşık 5Yıl )

Ciklet,doğal kauçuksentetik reçine,şeker,tatlandırıcı ve renklendirici maddelerden meydana gelir. Cikleti çiğneme sırasında şeker ve tatlandırıcı maddeler ağızdan besin olarak alınır. Atılan cikletin yapısındaki doğal kauçuk  havanın oksijeni ile kısa sürede bozunurken,sentetik reçinenin bozunması uzun zaman alır. Mikroorganizmaların dahi bunları bozması uzun zaman alır.

TAHTA PARÇALARI (Yaşam süresi 15 Yıl )

          Ağaçtan elde edilen tahta parçalarının ana maddesi selülozdur.Tahta boyalıysa ,boyanın çözünmesinin uzunluğundan dolayı tahtanın doğaya karışma sürecide uzuyor.

          Büyük parçalara nazaran küçük tahta parçaları,daha kısa sürede doğaya karışıyor. Kibrit çöpleri ise yaklaşık altı ay gibi bir sürede doğaya karışmaktadır.

ALÜMİNYUM KUTU (Yaşam süresi 10-100 Yıl )

          Yaklaşık 200 mikron kalınlığında olan alüminyum kutuların üstleri teneke ve vernikle kapatılmaktadır. Teneke paslanarak yaklaşık  bir yıl gibi bir sürede doğaya karışmaktadır. Alüminyum ise oksijen ve yağmurun etkisi ile yaklaşık 100 yıl içerisinde doğaya karışmaktadır. Alüminyum kutuların doğaya karışma sürecinin uzunluğunda dolayı alüminyum kutuları atmak yerine yeniden alüminyum üretimi için kullanılması doğaya atmaktan çok daha uygundur.

PLASTİK ŞİŞE (Yaşam süresi 100-1000 Yıl )

          Plastik şişelerin yapısında polivinil klorür (Halk arasında PVC olarak bilinmektedir) ve polietilen (Halk arasında PET olarak bilinmektedir) vardır.Bu plastik türleri kolay üretildiği ve uzun süre bozunmadan kaldıkları için günümüzde çok fazla kullanılmaktadır. Çevreye atılan plastikler ise havadan ısı ve nemden etkilenmedikleri için yüzyıllarca doğada bozunmadan kalabiliyorlar. Çoğu zaman onları yakmak bile çözüm olmuyor. Günümüzde plastiklerin kolay çürümesi için yapılarına mikroorganizmaların çürütebilecekleri nişasta gibi maddelerin katılması çalışmaları devam etmekle birlikte kısa sürede bozunan çevreci plastiklerde üretilmiştir ve kullanıma geçilmiştir.

PLASTİK KARTLAR(Yaşam süresi 1000 Yıl )

          Plastik kartlar genellikle PVC‘den üretilir. Bunlar günlük hayatta telefon kartları,master ve kredi kartları vb. olarak kullanılmaktadır. Yüzyıllarca doğada kalabilmesi belki ileride arkeologlar için iyi bir belge olma özelliğini belirtebilir. 

Kaynak: Kimya 1, Sürat yayınları, Altın seri, Necdet Çelik, Ali Rıza Erdem, Ayhan Nazlı, Varol Gürler, Hulusi Patlı, Hasan Karabürk, 1997, İstanbul