|
.Buzdolabının
Çalışma Prensibi
Hepimiz buzdolabının ne işe
yaradığını biliriz,fakat çok azımız nasıl çalıştığını
bilir.
Temel olarak çalışma
prensibi çok kolaydır ve sırrı sobamızın üzerinde kaynamakta olan içi
su dolu bir çaydanlıkta gizlidir.Bu ikisi aslında birbirinden çok uzak
görünsede aralarında tahmin ettiğimizden daha fazla ilişki vardır.
Hepimiz kaynamış bir çaydanlığın
sıcak,buzdolabının soğuk olduğunu hepimiz biliriz.İki ayrı olay
gibi görünüyor olsada"soğuk"sadece ısı azlığıdır.Cisimleridirekt
olarak soğutamayız,tüm yaptığımız o cisimden ısıyı çekmektir.Bu
da buzdolabının ana görevidir.Isıyı çekebilmenin tek yolu o cisme,başka
bir soğuk cisimle yaklaşmaktır.Tepeden aşağı akan dere gibi,ısı sıcaktan
soğuğa doğru akar.Bir buz kabininde ılık yiyeceklerdeki ısı,soğuk
buz kütlesi tarafından çekilir.
Termometre aşağı akan
dere gibi,ısı sıcaktan soğuğa doğru akar.Bir buz kabininde ılık
yiyeceklerdeki ısı,soğuk buz kütlesi tarafından çekilir.
Termometre sadece ısı yoğunluğunu
gösterir,fakat ısının niceliğini ölçmek farklı şeydir.Bilim
adamları ısının niceliğinin birimini 1 pound,suyun sıcaklığını 1
derece arttırmak için gerekli olan miktar olarak tanımlanır.
Isıyı bir çeşit mürekkep
olarak düşünün.Eğer bir kap suyun içine 1 damla kırmızı mürekkep
damlatırsak su çok az pembeleşir. Bir damla daha,biraz daha pebbeleşmesine,biraz
daha kırmızılaşmasına yol açar.
Mürekkep damlaları arttıkça
suyun renginin kırmızılaşmasını,ısı arttıkça sıcaklığın
artmasınabenzetebiliriz.Yiyeceklerden çekilen ısı neden buzun sıcaklığını
yükseltmedi? Çekilen ısı nereye gitti? (Buz kapları)
Bu kayıp ısı buzun katı
fazdan sıvı faza geçmesi için kullanıldı.İçinde bir soğutucu akışkanın
kaynayarak buharlaştığı kaba evaporatör denir.
19 Yüzyılda Danimnarkalı
bilim adamları Van Marum ve Van Troostwyk su buhaarını basınç altında
sıkıştırarak su haline getirmeyi başardılar.Bunun sonucunda ısı açığa
çıktı.Görüldüki yoğunlaşınca ortaya çıkan ısı,buharlaşırken
ortamdan çekilen ısıya eşittir.
Ayrıca bir sıvının
buharlaşma sıcaklığı ile aynı sıvının gaz fazının yoğunlaşma
sıcaklığı aynıdır.
Sıvıların sıcaklığı
basınca göre değişir.Basıncı artan sıvıların kaynama sıcaklıkları
da artar.Basıncı artan sıvıların kaynama sıcaklıkları daazalır.
Servis borusu kesilen
buzdolabından boşlan soğutucu gaz değdiği yeri soğutur.Nedeni basıncın
aniden düşmesidir.
Buzdolabı nasıl soğutuyor?
Sogutma sisteminde bulunan
soğutucu gaz komprosör tarafından sıkıştırılır.Sıkışan soğutucunun
sıcaklığı ve basıncı artar.(Soğutucu gaz fazında) Soğutucu gaz
komprosörden çıkıp kondansere gelir. Soğutucu gaz kondenser
borusundan geçerken sıcaklığı ortam sıcaklığının yüksek olduğundan,kondanserden
dış ortama doğru ısı atılır.
Isı transferi sonucunda soğutucu
gazın sıcaklığı düşer.Ama basıncı halen yüksektir ve soğutucu sıvı
faza geçer kondanserden geçen soğutucu kılcal boruya gelir.
Kılcalburudan geçerken soğutucunun
basıncı ve buharlaşma sıcaklığı düşer.
Basıncı ve buharlaşma sıcaklığı
düşmüş olan soğutucu, buzdolabı içindeki havadan ve hava aracılığı
ile yiyeceklerden daha düşük olduğu ısıyı alır.
Soğutucu aldığı ısı
sonucunda tekrar gaz fazına geçer.Dönüş borusu ile komprosöre gelir
ve sıkıştırılır.Çevrim bu şekilde devam eder... |