|
RADYOAKTİVİTE
|
|
|
|
 Radyoaktif
Tepkimeleri
kimyasal tepkimelerden ayıran en önemli farklar nelerdir?
Kimyasal tepkimeler moleküller üzerinde meydana
gelir iken; Radyoaktif tepkimeler atom içerisinde meydana gelir.
|
|
|
ÇEKİRDEK
KİMYASI: Çekirdeğinde
proton/nötron=1 yada yaklaşık 1 olan atomlar kararlı olup ışıma
yapmazlar. Çekirdekleri kararsız olan atomlar çeşitli ışımalar
yaparak daha kararlı atomlara dönüşürler. Bu olaya radyoaktifklik
denir. Atom numarası 83 e kadar olan atomların çekirdekleri kararlı
olup doğal ışıma yapmazlar. Protonla nötronu bir arada tutan kuvvete
bağlanma enerjisi denir. Protonla nötron bir birinden ayrıldığında
E=mc2 formülüne göre kütle enerjiye dönüşür. Çekirdek
tepkimelerinde açığa çıkan enerji kimyasal tepkimelerde açığa çıkan
enerjiden çok fazladır. En az enerji hal değişimlerinde açığa çıkar.
Radyoaktifliğin etkisi geçen süreyle doğru uzaklığın karesiyle ters
orantılıdır. Bir element radyoaktifse bileşikleri de radyoaktif özellik
gösterir. Bir elementin radyoaktiflik şiddeti dış etkilerden bağımsızdır.
Sıcaklığı artırmak, basınç uygulamak, elementin çözeltisini hazırlamak,
hal değişimine uğratmak yada bileşiğini oluşturmak radyoaktifliğin
şiddetini değiştirmez.
Çekirdekteki belirli tanecikler proton , nötron , pozitron, mezon...
gibi ışımalar olur. Radyoaktif olaylarda
taneciklerin yük ve kütleleri aşağıdaki gibidir.
ÇEKİRDEK
TEPKİMELERİ: Çekirdek tepkimelerinde giren ve çıkan
maddelerin toplam olarak atom ve kütle numaraları birbirine eşittir. Bu
bakımdan çekirdek tepkimeleri denkleştirilirken, giren ve çıkan
maddelerin yük ve kütle numaralarının birbirine eşitliği sağlanmalıdır.
FİZYON (BÖLÜNME)
TEPKİMELERİ: Kararsız büyük çekirdeklerin kararlı küçük
çekirdeklere bölünmesi olayıdır.
|
|
|
|
|
|
FÜZYON (KAYNAŞMA)
TEPKİMELERİ : Kararsız küçük çekirdeklerin birleşerek
kararlı büyük çekirdekler oluşturmasıdır.
TABİİ VE SUNİ
RADYOAKTİFLİK : Atom numarası 83 den büyük olan tüm
elementler radyoaktiftirler. Bu elementler kendi kendilerine ışıma
yaparlar. Bu olaya doğal radyoaktiflik denir. Doğal radyoaktiflikte
ışımalar ürünler tarafında gösterilirler sadece elektron yakalama
girenler tarafında gösterilir.
Bu doğal radyoaktif elementlerin dışında, bazı kararlı elementlerin
çekirdeklerine yeni tanecikler eklenerek elementler kararsız hale
getirilebilir ve oluşan element radyoaktif özellik gösterebilir. Bu
olaya suni radyoaktiflik denir .
RADYOAKTİF BOZUNMA
HIZI VE YARILANMA SÜRESİ: Bir radyoaktif elementin bozunma hızı,
birim zamanda o elementin başka elemente dönüşen atom sayısıyla doğru
orantılıdır. Radyoaktif elementlerin bozunma hızı, yarılanma süresiyle
beliritlir.
YARILANMA SÜRESİ:
Bir radyoaktif elementin başlangıçtaki miktarının yarısı kalıncaya
kadar ki geçen süreye yarılanma süresi yada yarı ömür denir. Yarılanma
süresi saniyeler olabileceği gibi milyonlarca yıl da olabilir. Yarılanma
süresi kısa olan elementler daha kararsızdırlar. Her element için yarılanma
süresi farklı olup ayırt edici özellik olarak kullanılabilir. İzotop
atomların dahi yarılanma süreleri birbirinden farklıdır. Yarı ömür
madde miktarına yada dış etkilere bağlı değildir. Sadece atomun
cinsine bağlıdır.
|
|
 |
|
| Atom Çekirdeğinin Yapısı |
| Radyoaktif Bozunmalar |
| Bozunma Çeşitleri |
| Tabii ve suni Radyoaktiflik |
| Radyoaktif Bozunma Hızı |
| Çekirdek Reaksiyonları |
|
