1.menu 2.menu 4.menu 6.menu 7.menu 8.menu 5.menu 3.menu    

MADDENİN YOĞUN FAZLARI (SIVILAR,KATILAR)
Düdüklü tencerelerde yemeklerin daha kısa sürede pişmesini nasıl açıklarız?

Kaynama dış basınca bağlı olup, basınç arttıkca kaynama noktası yükselir.Açık bir kapta su 100oC de kaynar. Kapalı kapta buhar basıncı artacağından kaynama noktası yükselir. Düdüklü tencerelerde sıcaklık 100oC üzerine çıkacağı için yemekler daha kısa sürede pişer.

Süs balıklarına meraklı bir öğrenci bir Japon balığı alıyor. Balığı evde kaynatılıp soğutulmuş suya koyuyor. Kısa bir süre sonra balığın can çekişmekte olduğunu görüyor. Size göre balığa ne olmuştur. Balığı kurtarmak için ne yapmalısınız?

Süs balığı su içerisindeki yetersiz oksijenden dolayı can çekişmektedir. Çünkü evde suyu kaynatarak içerisinde bulunan minerallerle beraber oksijen miktarını da azaltmış olduk. Süs balığı bu su içerisin de gereksinimi olan oksijeni alamadığından dolayı can çekişmeye başladı. Balığı kurtarmak için hemen musluk suyu ile doldurulmuş başka bir kaba koymalıyız.Birazda içerisine tuz atmalıyız.

 

MADDENİN YOĞUN FAZLARI (SIVILAR,KATILAR)
ERİME,ERİME ISISI: Maddeler doğada katı,sıvı,gaz ve plazma olarak farklı fiziksel hallerde bulunur.Katılara ve sıvılara maddenin yoğun fazları denir.Maddenin bir fiziksel halden diğerine geçmesine hal değişimi denir.

ERİME

 BUHARLAŞMA

..........KATI.........

.............SIVI.........

...........GAZ.........

DONMA

 YOĞUNLAŞMA
 
ERİME: Isıtılan bir katıda taneciklerin kinetik enerjisi artar ve sıcaklık yükselir.Erime sıcaklığına ulaşıldığında katıdaki katıdaki tanecikleri belli bir düzende tutan çekim kuvvetleri yenilir ve tanecikler birbirinden ayrılmaya başlar.Erimekte olan katıya verilen enerji, tanecikler arası çekimkuvvetlerini yenmeyi sağlar.Tanecikler arası çekimin çok küçük olduğu bazı katıların erimeden buharlaştığı gözlenir.Bu olaya süblimleşme denir.Naftalin,iyot,kuru buz gibi bazı maddeler süblimleşebilen katılardır.
BUHARLAŞMA: Bir sıvı ağzı açık bir kaba konulduğunda,zamanla kaptaki sıvı miktarının azaldığını gözlemleriz.sıvıyı oluşyuran moleküller sıvı halden gaz (buhar) halie geçerler.Açık kapta sıcaklık mne olusa olsun sıvı buharlaşır.Akvaryumunuza, bir ay su koymadığınızda su seviyesinin önemli ölçüde azaldığını görürsünüz.
Buhar Basıncı ve Kaynama Noktası
ÇÖZELTİLER:
Çözelti : Homojen karışımlara çözelti denir. 
 
ÇÖZELTİLERİ SINIFLANDIRMA 
 
A- Çözücü ve Çözünene Göre Sınıflandırma  
 
1- Katı-Sıvı Çözeltileri : Bir katının bir sıvıda çözünmesiyle hazırlanan çözeltilerdir. ( Tuzlu su, şekerli su, bazlı su.....) 
2- Sıvı-Sıvı Çözeltileri : Bir sıvının başka bir sıvıda çözünmesiyle oluşan homojen karışımlardır. 
( Kolonya, alkol+su...) 
3- Katı-Katı Çözeltileri : Bir katının başka bir katı içerisinde homojen dağılmasıyla oluşan karışımlardır. Bütün alaşımlar katı-katı çözeltileridir. ( Lehim, çelik, tunç, prinç.....) 
4- Gaz-Gaz Çözeltileri: En az iki gaz karışımıdır. Bütün gaz karışımları homojendir ve çözeltidir. ( Hava, tüp gaz) 
5- Gaz-Sıvı Çözeltileri : Bir gazın bir sıvıda çözünmesiyle oluşan karışımlardır. ( Kola, gazoz, bira...) 
 
B- Derişime Göre Sınıflandırma : 
 
1- Seyreltik Çözeltiler : Çözücü çözebileceğinden az miktarda maddeyi çözmüşse doymamış ya da seyreltik çözeltidir. 
2- Doymuş Çözelti : Çözücü çözebileceği kadar maddeyi çözmüşse doymuş çözeltidir. 
3- Aşırı Doymuş Çözeltiler : Çözücü çözebileceğinden fazla maddeyi çözmüşse aşırı doymuş çözeltidir. 
 
ÇÖZELTİLERİN ÖZELLİKLERİ : 
 
Katı-Sıvı Çözeltilerinde, 
 
1- Çözeltinin kaynama noktası saf çözücünün kaynama noktasından büyüktür. 
2- Çözeltinin donma noktası saf çözücüden düşüktür. 
3- Çözeltinin buhar basıncı saf çözücünün buhar basıncından düşüktür. 
4- Çözeltinin öz kütlesi saf çözücünün öz kütlesinden büyüktür. 
5- Bir çözeltiye su eklenirse derişimi düşer, buhar basıncı artar, donma noktası yükselir. İletkenliği azalır. 
 
Elektrik İletkenliği : Çözeltilerin bir kısmı elektriği ilettiği halde bir kısmı iletmez. Elektriği ileten çözeltilere elektrolit denir. Biri maddenin elektriği iletmesi için; 
 
1- Serbest halde elektronu bulunmalıdır. ( elektron akışıyla) Örneğin metaller ve alaşımlar bu şekilde iletir. 
2- Yapısında + ve - yüklü iyonlar ( İyonik katılar) bulunmalıdır. ( Bütün metal- ametal bileşikleri) 
 
Çözünürlük : Belli bir sıcaklıkta, çözücünün belli miktarında çözünen madde miktarıdır. Çözücü miktarı genelde 100 ml ya da 100 gram, çözücü olarak da su alınır. Çözünürlük katı, sıvı ve gazlar için ayırt edici bir özelliktir. 
 
ÇÖZÜNÜRLÜĞE ETKİ EDEN FAKTÖRLER:  
 
1- Çözücü ve çözünenin cinsi : 
 
Her madde her maddede çözünmez. Organik bileşikler organik çözücüde inorganik bileşikler inorganik çözücüde çözünürler. Polar bileşikler polar çözücüde apolar bileşikler apolar çözücüde çözünürler. Örneğin naftalin suda çözünmez fakat benzende çözünür. “Benzer benzeri çözer”.  
 
2- Sıcaklık: katıların çözünürlüğü genelde ısı alıcı (endotermik) olduğu halde gazların çözünürlüğü ekzotermik tir. Sıcaklığın artırılması katıların çözünürlüğünü artırdığı halde gazların çözünürlüğünü azaltır. 
 
3- Basınç: Basınç değişimi katıların çözünürlüğünü etkilemediği halde gazların çözünürlüğünü doğru orantılı olarak etkiler. 
 
ÇÖZÜNME HIZINA ETKİ EDEN FAKTÖRLER: 
 
1- Sıcaklık : Çözünürlüğü sıcaklıkla doğru orantılı olarak değişen maddelerin çözünme hızı sıcaklığın artmasıyla artar. 
2- Tanecik Büyüklüğü : Çözünen maddenin tanecikleri ne kadar küçükse çözünme o kadar hızlı olur. 
3- Karıştırma : Çözeltinin karıştırılması katıyı küçük taneciklere ayırdığı için, çözcüyle temas eden yüzeyi artırır ve çözünme hızlanır. 
 
DERİŞİM VE DERİŞİM ÇEŞİTLERİ: 
 
Bir çözeltinin birim hacmine çözünen maddenin gram cinsinden miktarıdır. 
 
Kütlece % Derişim : Bir çözeltinin 100 gramında çözünen maddenin gram cinsinden miktarıdır.
 
KARIŞIMLARIN % DERİŞİMİ 
 
İki veya daha fazla çözelti birbirine karıştırılırsa, karışımdaki toplam çözünen madde miktarı, karıştırılan çözeltilerdeki çözünen maddelerin kütleleri toplamına eşittir.
 
MOLAR DERİŞİM (MOLARİTE) 
 
Bir litre çözeltide çözünen maddenin mol sayısıdır. 
 
Molaritenin birimi mol /litre yada molar ( M) dır. 
 
M=n/v 
 
İki veya daha fazla çözelti birbirine karıştırılırsa, 
 
M1V1 + M2V2+..............=MKVK 
 Çözeltinin öz kütlesi verilirse, Çözünenin kütlesi=%.d.V ye eşittir.  
 
Normalite: Bir litre çözeltide çözünmüş olan maddenin eşdeğer gram sayısıdır. Pratik olarak ; 
 
Normalite = molarite x etki değeri  
 
Etki değeri: Asitlerde suya verilen H+ sayısı, bazlarda OH- sayısı, tuzlarda ise + yada - yük sayısıdır. 
 
Örnek : H2SO4 için etki değeri 2 dir. HNO3 için 1, H3PO4 için 3 dür. 
 
NaOH için 1, Ca(OH)2 için 2, Al(OH)3 için 3 dür. 
 
CuSO4 için etki değeri 2 dir. (SO4-2) Al2(SO4)3 de ise 6 dır.  
 
İYONLARIN MOLAR DERİŞİMİ:
 

AlCl3

Al+3 + 3Cl- 

1 M

 1M      3M
.

CaCl2 

Ca+2 + 2Cl- 

2 M   

 2 M       4 M 
.

Al2SO4 

2Al+3 + 3 SO4-2 

2 M

 4 M       6 M