1.menu 2.menu 4.menu 6.menu 7.menu 8.menu 5.menu 3.menu    

KİMYASAL REAKSİYONLAR
Kimyasal tepkimelerde kütlenin korunduğunu göstererek bir deney önerebilir misiniz?

Önce içerisinde bir mum olan cam fanusu tartarız.Daha sonra mumu yakarız.Bir süre sonra mumun söndüğünü görürüz.Mum söndükten sonra tartma işlemini yaparız.Sonuçta kütlenin değişmediğini görürüz.

Mağralarda çok kısa boylu hayvanların yaşayamamasının sebebi ne olabilir ?

Solunum esnasında CO2  gazının oluşması ve bu gazın havadan agır olması ve zeminde bulunmasıdır.

Soba ve şohbenlerden sızan gazlar niçin ölüme sebep olur?

Soba ve şohbenlerde yakıt olarak hidrokarbonlar kullanılır. Hidrokarbonlar (CxHy) karbon ve hidrojen atomlarından meydana gelmiş bileşiklerdir.Yakıldıklarında (CO2) ve su (H2O) açığa çıkar. Ancak, eğer oksijen miktarı az ise yetersiz yanma olur ve karbon tam olarak yükseltgenemez ve karbonmonoksit (CO) ürün olarak açığa çıkar.Hemoglobin, oksijeni ciğerlerden alarak dokulara ve hücrelere taşıyan kompleks bir moleküldür. CO vücutta hemoglobinin görevini yapmasını engelleyerek kısa zamanda oksijen yetersizliğinden ölüme neden olur. 

KİMYASAL REAKSİYONLAR
.
FİZİKSEL VE KİMYASAL DENKLEMLER: Maddenin kimyasal yapısı değişmeden, meydana gelen değişmelere fiziksel değişme denir. Kömürün yanması,suyun elektrolizi gibi yeni madde veya maddelerin oluşturduğu olaylara kimyasal değişme denir.Kimyasal temkime dışarıdan enerji alıyorsa endotermik;ısı açığa çıkarıyorsa, ekzotermik tepkime olarak isimlendirilir.
......C(k)+O2(g)     CO2(g)  + ısı          (ekzotermik tepkime olur.)
......CaCO3(k)+ ısı CaO(k)  + CO2(g)  (endotermik tepkime olur.)
Kimyasal Tepkimelerin Denklemleri: Bir reaksiyonun kısa ve öz bir şekilde sembollerle ifade edilme şeklinekimyasal denklem adı verilir.Bir kimyasal denklem reaksiyona girenler ve reaksiyondan çıkanlar (ürünler)'lernasıl bir değişimin olduğunu gösterir.
Reaksiyona Girenler Ürünler
Kimyasal olaylarda reaksiyona giren ve ürünlerin fiziksel özellikleri sağ altlarına yazılır.
Bir kimyasal denklem eşitlenirken,reaksiyona giren ve raksiyondan oluşan maddeleri atom sayılarının denklemin her iki tarafında eşit olması gerekir.Yani kütlenin korunumu kanunu prensibi sağlanmalıdır.Kütle açısında bir madde yoktan var olamaz ve yoktanda var edilemez.Reaksiyonları denkleştirmek için formüllerinin başına o maddelerden kaçar mol gerektiği yazılır.Burada esas olan denklemin her iki tarafındaki element sayılarının eşit olmasını sağlamaktır.

Soru 1:

Aşağıdaki denklemleri denkleştiriniz.

A)    Mg3N2+H2O ®  Mg(OH)2+NH3

B)     C2H5OH+O2 ® CO2+H2O

C)    CaO+H3PO4 ® Ca3(PO4)2+H2O

D)    Sb2S3+HCl ®H3SbCl6+H2S

E)     (NH4)2Cr2O7®N2+Cr2O3+H2O

Cevap 1:

A) Mg3N2+6H2O ® 3Mg(OH)2+2NH3

B)     C2H5OH+7/2O2 ® 2CO2+3H2O

C)    3CaO+2H3PO4 ® Ca3(PO4)2+3H2O

D)    Sb2S3+12HCl ® 2H3SbCl6+3H2S

      E) (NH4)2Cr2O7 ® N2+Cr2O3+4H2O

Soru 2:

A)    3X+28HNO3+4H2O ® 6H3AsO4+9H2SO4+28NO

B)     6FeCl2+K2Cr2O7+14HCl ® 2KCl+6FeCl3+2X+7H2O

 

Cevap 2:

A)    X=As2S3

B)     X=CrCl3

 

Soru 3:

Na2CO3+2HCl ® 2NaCl+H2O+CO2 tepkimesine göre, 14,4 gram HCl'ün Na2CO3 ile birleşmesinden, normal koşullarda kaç litre CO2 gazı elde edilir?

(H:1, Cl:35)

 

Cevap 3: 

2(35+1)=72 gram HCl

72 gram HCl den  22,4 L CO2 elde edilirse

14,4 gr HCl den   x L  elde edilir.

___________________________________

 Buradan x=22,4. 14,4/72=4,48 L CO2  elde edilir.

 

Soru 5:

2,3 gram X2H6O bileşiği yanınca 4,4 gram XO2 oluşuyor. Buna göre, X'in atom kütlesi nedir? (H:1, O:6)

 

Cevap 5: 

2X+22    64       2X+64

X2H6O +  2O2 ®   2XO2       +   H2O

2,3 gram         4,4 gram  

 

2X+22      2X+64

2,3          4,4

___________________

 4,4= 2,3. (2X+64)/(2X+22)

 8,8X+96,8=4,6X+147,2

8,8X-4,6X=147,2-96,8

4,2X=50,4

X=50,4/4,2 = 12 gram/mol

 

Soru 6:

C3H8+5O2 ® 3CO2+4H2O  tepkimesine göre, normal koşullarda 4,48 litre C3H8 gazının  8,96 litre oksijen gazı ile yanması sonucu:

A)    Hangi gazdan kaç litre artar?

B)     En fazla kaç litre CO2 elde edilir?

 

Cevap 6:

A) 

 C3H8    +  5O2 ®     3CO2+4H2O 

  4,48 L     8,96 L     ?L

 

5. 22,4 L O2  ile  22,4 L C3H8

8,96 L O2     ile    x

_____________________________

 x= 22,4. 8,96/(5. 22,4) = 1,792 L C3H8

 

4,48-1,792=2,688 L C3H8 artar.

 

B) 

5. 22,4 L O2  den 3. 22,4 L CO2

8,96 L O2 den         x

___________________________

 x= 3.22,4.8,96/( 5.22,4) = 5,376 L

 

Soru 7:

Kütlece %31,97 K, %28,69 Cl ve %39,34 O elementlerinden oluşan bileşiğin basit formülü nedir? ( K: 39,  Cl: 35,  O: 16)

 

Cevap 7: 

K=31,97/39=0,82

 Cl=28,69/35=0,82

 O=39,34/16= 2,46

 2,46/0,82=3    

 Basit formül:    KClO3

 

Soru 12:

7 gram hidrojen ile 8 gram oksijenin birleşmesinden, en fazla kaç gram H2O oluşur? Hangi maddeden kaç gram artar?

 

Cevap 12:

  2     16        18

H2 +1/2 O2  ® H2O

7      8        ?

16 gram O2 ile 2 gram H2 birleşiyor.

8 gram O2  ile         x

_____________________________

x=2. 8 /16 = 1 gram H2  gereklidir.

 7-1=6 gram H2 artar.

 8+1=9 gram H2O elde edilir.

 

Soru 14:

0,4 gram NaOH ile %10 'luk kaç gram H2SO4 tepkimeye girer?

 (NaOH:40, H2SO4:98)

 

Cevap 14:

 2.40      98   

2NaOH + H2SO4  ®  Na2SO4+2H2O

0,4        x

 

80 gram NaOH ile 98 gram H2SO4

0,4               x

___________________________

 x= 98.0,4/80= 0,49 gram H2SO4

 

%10 'u   0,49 gram

%100 'ü   x

_________________

 x=0,49. 100/10=4,9 gram H2SO4 tepkimeye girer.

 

 

Soru 15:

2FeS+7/2O2 ® Fe2O3 +2SO2 tepkimesine göre, %80'lik 330 gram FeS örneğinden %20 verimle kaç gram SO2 elde edilir? (Fe:56, S:32, O:16)

 

Cevap 15:

2FeS=2(56+32)=176 gram

2SO2=2(32+32)=128 gram

 

330.80/100=264 gram FeS

 

176 gram FeS        128 gram SO2

264 gram FeS          x

_____________________________

 

x=128.264/176=192 gram SO2

 

%20 verimle  192.20/100=38,4 gram SO2 elde edilir.

 

 

Soru 17:

3,2 gram hidrojen ile 4 gram oksijen kullanılarak, en çok kaç gram su elde edilir?  (H:1,  O:16)

 

 

Cevap 17:

 

2           16        18

H2  +     1/2 O2   ®   H2O

3,2 gram    4 gram       x

 

 

16 gram O2      2   H2

4 gram          x

________________________

 

x=2. 4/16=1/2=0,5 gram

 

 

3,2-0,5=2,7 artar.

 

En çok 4+0,5=4,5 H2O elde edilir.

 

 

Soru 18:

3,8 gram CS2 (karbon sülfür) yakılınca, tamamı SO2'e ve CO2'e dönüşüyor.Harcanan O2 NK'da kaç litredir? (C:12, S:32)

 

Cevap 18:

76 gram      3.22,4 litre

CS2          +  3O2         ®  2SO2  +  CO2

3,8 gram        ? litre

 

76 gram CS2          3. 22,4 litre

3,8 gram CS2            x

_______________________________

 x= 3,8 . 3. 22,4/76 = 3,36 litre

 

Soru 19:

C2H6+7/2O2  ®  2CO2+3H2O tepkimesine göre; 4 mol C2H6,  7 mol O2 ile tepkimeye giriyor. Kaç mol CO2 elde edilir?

 

Cevap 19:

 C2H6   +  7/2O2    ®  2CO2      +   3H2O

4 mol       7 mol      ? mol

 

1 mol C2H6 ile 7/2 mol O2 birleşiyor.

4 mol            x

_________________________

 x= 4. 7/2= 14 mol O2 gerekli  fakat sadece 7 mol var.

  

7/2 mol O2 ile 1 mol C2H6 birleşiyor.

7 mol O2  ile          x  mol C2H6

____________________________________

 

 x= 7/(7/2)=7. 2/7=2 mol C2 H6gerekli

 

4 mol var.   4-2=2 mol artar.

 

2C2H6+2. 7/2O2  ®2. 2CO2+2. 3H2O

 

Cevap:  4 mol CO2  elde edilir.

 

Soru 20:

Ca(HCO3)2  (kalsiyum bikarbonat) bileşiğinde oksijenin kütlece yüzdesini hesaplayınız.   (Ca:40,  H:1,   C:12,  O:16)

 

Cevap 20:

Ca(HCO3)2=40+2(1+12+3.16)=40+2.61=40+122=162

 

162 gramda        6. 16 gram O2 varsa

100  gramda          x gram O2var.  

_______________________________________

 x= 6. 16. 100/162=59 (yaklaşık)