SABUN ELDESİ VE ÖZELLİKLERİ

Genel Bilgi: Sabunların büyük bir kısmı zayıf organik yağ asitlerinin çözünebilen sodyum ve potasyum tuzlarıdır.Sodyum stearat NaC₁₈H₃₅O₂ en yaygın ticari sabundur.Suda çözünerek sodyum ve stearat iyonlarını oluşturmaktadır:

Stearat iyonu yağ moleküllerini su moleküllerine bağlayan bağlantılar olarak rol oynamaktadır.Aynı zamanda yağı küçük damlalar haline getirerek çözeltiye karışmasını sağlayarak temizlenme olayını başarabilmektedir.

Sabunlar NaOH gibi kuvvetli bir baz ile sıvı ve katı yağların kimyasal olarak parçalanmasıyla yapılmaktadır.

Sabunda karşılaşılan en yaygın problem Fe⁺³,Ca⁺²,Mg⁺² iyonları içeren 'sert su' içersinde kullanılmasıdır.Sodyum tuzlarına karşıt olarak,yağ asitlerinin Fe,Ca ve Mg tuzları suda çözünmemektedir.Fe⁺³,Ca⁺²,Mg⁺² asit anyonu ile reaksiyona girerek çözünmeyen yumuşak bir katı oluşmaktadır.

Madde ve Malzemeler: 200 ml erlen,Cam çubuk,mezür,ısıtıcı,Nuçe erleni,nuçe başlığı,bitkisel yağ,etil alkol,sodyum hidroksit ve sodyum klorür.

Deneyin Yapılışı: Başlangıç maddesi olarak bitkisel yağ kullanılabilir.20 g bitkisel yağ 200 ml erlenmayer içine alınır.20 ml etil alkol ilave edilir.Etil alkolü çözmek ve reaksiyonu hızlandırmak için kullanılmaktadır.Ticari sabun yapımında etil alkol kullanılmaz.Etil alkol ve yağ iki ayrı tabaka oluşturur.Dolayısıyla karışım kuvvetle çalkalanmalıdır.

25 ml %20 lik NaOH çözeltisi ilave yapılır.Karışım bir cam çubukla karıştırılır ve ısıtıcı üzerinde dikkatlice ısıtılır.Isıtılmaya karışım hamur kıvamına gelinceye kadar devam edilir.Bu 30 dakika kadar sürer.Isıtılma esnasında karıştırılmaya devam edilmelidir.Sabun oluşmatya başladığı zaman,köpürmeyi önlemek için çok dikkatli karıştırılmalıdır.Bu hamur sabun ve gliserol karışımıdır.Soğutulmaya bırakılır.Soğutulduğunda,sabun karışımına 100 ml doymuş NaCl (yemek tuzu) çözeltisi ilave edilir.Bu sabunun tuzunun giderilmesidir.Sıra süzme işlemine geldi.Süzme işleminden sonra 25 ml buzlu su ile tartılır ve yıkanır.

Artık sabunla ellerinizi yıkayabilirsiniz...